نقد فیلم عروسی خوبان ساخته محسن مخملباف

محسن مخملباف در سال1336 در تهران متولد در خانواده مومن ومعتقد پرورش یافت در دوره دبیرستان به فعالیت تأتر روی آورد و چند نمایش با الهام از داستانها و روایتهای اسلامی اجرا کرد از جمله فیلم های او می توان به توبه نصوح ، بایکوت ، دست فروش ، نوبت عاشقی ، هنرپیشه و عروسی خوبان که در زیر به نقد آن می پردازیم .

خلاصه داستان عروسی خوبان : حاجی عکاس جوانی است که در جبهه دچار موج انفجار شده ، او از آسایشگاه مرخص می شود تا در محیطی امن و آرام به سلامت خود باز گردد .نامزد او مهری دختر تاجری ثروت مند به نام شعبان است پدر دختر با ازدواج آن دو مخالف است حاجی در تعارض با ناگواریهای محیط اطرافش دچار حمله های شدید عصبی می گردد او در یکی از روزنامه ها به عنوان عکاس خبری شروع به کار می کند و از معتادان و دوره گردان عکس می گیرد ولی مدیر روزنامه اجازه چاپ عکسها رانمی دهد . حاجی با اصرار مهری ازدواج می کند در مراسم ازدواج ، وقتی به وسیله پدر مهری و دوستان بازاری وی مسخره می شود دچار حمله شدید عصبی می گردد که باعث بستری شدن مجدد حاجی می شود . وی از آسایشگاه می گریزد و سپس به مهری تلفن می کند و با قصد رفتن به جبهه از او استغفار می طلبد .

طراحی صحنه و چهره آرایی به ویژه فیلم برداری عروسی خوبان با زبردستی و بازوانی توانا انجام گرفته ، انتخاب نور جهت تابش آن با حساب و مطالعه انجام شده و مونتاژ فیلم نیز با توجه به حفظ تداوم ها و تطابق ها انجام یافته و اینها را اگر برشمردم بخاطر این است که نهایت احترام نسبت به مقام و شأن هنر سینما و فیلم سازی را در کار سازندگان و دست اندرکاران این فیلم مشاهده کردم فیم عروسی خوبان با وجود تفاوت های فراموش نشدنی خود با فیلم نامه چاپ شده آن هنوز دارای جاذبه ها و نکات مثبت فراوانی است که در مجموع در میان آثار سینمایی مخملباف نقطه عطفی به حساب می آید و اما اگر عیبی در این کار مخملباف پیدا کنیم آن است که به اهمیت کار دوربین و برشهایش بیشتر می پردازد تا کار بازیگرانش .

بی شک بازیگر نقش جوان که از میدان جنگ برگشته نقشش را خوب بازی می کند و اما مهری ، مهری را فقط صاحب منظرش کمک می کند ، ای کاش می شد دانست که علاقه وی به حاجی ناشی از یک عشق ، یک ترحم یا یک فرار از اقتدار پدری است یعنی این حالت روحی و این محرک احساس را به روشنی در او نمی بینم .

کشش ، هماهنگی و تمامیت سه عنصر عمده ای است که در عروسی خوبان غائب است و پیداست که در غیاب این سه مشکل نمی توان امتیاز ویژه و خاصی برای این فیلم قائل شد .

یک توجه و اشتغال دائمی ذهن مخملباف مشکلات و معضلات خاص متعلق به قشر پائین اجتماع است تا از رهگذر آن به بیدادی که در جامع جاریست شهادت داده باشد . اما این واقعیت الزام نمی کند که خشونت ، دزدی ، بی عدالتی و هر پدیده ناسالم دیگری را به عینه در قالب تصویر بگذاریم و به عرضه چشمهای تماشا برویم .عروسی خوبان مرثیه بر یک آرزوی از دست رفته است نگاه کودکانه ایست به یک دوران خوش سپری شده .

عروسی خوبان بی تعارف فیلم خوبی نبود، فرمول آن برای طرح تضادهای اجتماعی همان فرمول فیلم فارسی است دختر از خانواده دارا و پسر از خانواده ندار که مدتهای مدیدی زمینه مشترک فیلم هایی بوده که در این دیار ساخته شده است به طور کلی مخملباف در شناخت فن سینما یکی از بهترینهای سینمای امروز ایران است فقط همین ،تا آنکه او به شناخت زبان سینمای برسد و از آن طریق بتواند زندگی را در فیلم جاری کند فاصله بسیار است .